Jump to content
TMP

De archieven van de televisie #2

Recommended Posts

Oh, ik zocht een script van een verloren serie en het was "vanwege een verhuizing niet beschikbaar". Maar ik wilde vervolgens weten of dat synoniem was voor definitief vernietigd, of niet, maar dat antwoord kwam van "de redactie" en kon niet toegelicht worden. (Het was een BBC script, dat vertaald was, maar dat de BBC zelf niet meer heeft in wat voor vorm dan ook.)

 

Toch heb ik, zolang ik een goede reden opgaf, van vrijwel alle omroepen in binnen- en buitenland wel een steekhoudend antwoord gehad. Nou, de Walen reageerden totaal niet. Maar elders was er altijd een antwoord en meestal kon je merken dat je ook met de juiste persoon sprak.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Zoooo, bekrompen omroeplandje Nederland! Waar zijn we nou eigenlijk mee bezig, hè?

 

Las ik enkele minuten geleden een interview met Richard Groothuizen, zeg maar de Kees Bouwman van de 21e eeuw; een omroeparchivaris, researcher en programmamaker, metadata-schrijver en absolute Toppop-expert. Deze Richard Groothuizen heeft na decennia hard werk een gigantisch biografisch overzicht geschreven over het werk van Kees van Kooten en Wim de Bie, en in het Parool van morgen doet hij de volgende bijzondere uitspraak:

 

Quote

“Ik ging na 1992 gewoon door met verzamelen van materiaal. Ik werkte als archivaris en researcher veel voor omroepen en hoorde telkens wat Koot en Bie aan het doen waren. Dan waren ze daar aan het filmen, dan weer daar. Ik kreeg ook tips als: je moet vanmiddag zo en zo laat maar even bij die en die container gaan kijken. Bij de omroepen was het grote weggooien begonnen. Toen de VPRO en de Vara samen gingen, moesten ze elk 50 procent van hun archief afstoten. Ik heb uit die containers prachtig en uniek materiaal gehaald. Uiteindelijk heeft al dat onderzoeken en verzamelen toch tot een boek geleid, zij het zonder de toestemming van Koot en Bie.”

Hoe is dit in vredesnaam mogelijk? JÁ, je kan niet alles wat ooit gemaakt is bewaren. Maar 50% voor elke omroep? 'Afstoten' oftewel ordinair wegpleuren uit logistiek opzicht? PAR-DON? Kunnen we dit héél even ophelderen en uitdiepen, alstublieft dank u wel?

 

Verder zou ik graag, mocht iemand mij verder willen helpen, voor een interview onder de Retroforum-vlag in contact komen met de heer Groothuizen dus wie mij verder kan en wil helpen, graag een privéberichtje.

Edited by samba-boy

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bedenk wel voordat je je opwindt: kranten zijn goed in het aanscherpen van dingen t.b.v. een goede kop. En ze hebben haast dus geen tijd om exact uit te zoeken waar de spreekwoordelijke klepel hangt. Hoe vaak zie ik in buitenland geen nieuwsachtige berichten over gewiste videobanden als het film moet zijn, of zelfs medewerkers die nog VHS-kopieën bewaard hadden... in 1972.

Zo zou het bijvoorbeeld (mede) over al het papierwerk kunnen gaan.

Al geloof ik overigens best dat er vanalles achteloos is weggesmeten (inclusief papier) als ik maar even aan mijn eigen KRO-NCRV ervaring van laatst denk. Alleen, ik wil wel meer details. Heb je een linkje?

 

Ik ken trouwens iemand, een oudgediende uit die sector, die Richard Groothuizen waarschijnlijk wel kan contacteren. Maareh, ik zit zelf ook te wachten op contactinformatie die ik nog eens een keer van jou hoopte te krijgen eigenlijk... :)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Archieven worden nog steeds wel van de hand gedaan al is het meeste al weg na digitalisatie of inmiddels echt goed geconserveerd nu. Er staan nog 5 pallets videobanden op mij te wachten om op te halen in oktober die anders afgevoerd gaan worden. Daar zit ook materiaal tussen wat ik helemaal niet kan inlezen (2 inch) maar ik toch van plan ben om te redden van de stort. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ik zie dat het Koot-en-Bieboek van Groothuizen gisteren verschenen is, dus die man is dezer dagen wellicht druk met allerlei promotietoestanden. Ik zou suggereren gewoon een paar maanden te wachten, na kerst of zo zal het grootste gedeelte van interviews en aanverwanten achter de rug zijn en dan is hij misschien toeschietelijker met interviews.

 

Een probleem als je echt wil doordringen tot de praktische details van archiefbeheer lijkt te zijn dat daar in NL (maar in B ook hoor) voor zover ik weet weinig doorgedreven onderzoek naar gedaan is, de publiek beschikbare kennis is beperkt. Ik vermoed dat je voor kennis echt zelf op zoek zou moeten gaan naar mensen die er 'hands on' mee bezig waren. Ik zou het zelf doen, maar ja... geen auto, ik slaap slecht... het heeft weinig zin aan een dergelijk project te beginnen als je al bij voorbaat weet dat je er toch niet echt aan toe zult komen. Ik vrees ook een beetje dat mensen wat vreemd zouden opkijken van een buitenstaander die zich in dergelijke zaken mengt, en dat sommige personen/diensten misschien zelfs liever niet hebben dat al te veel ruchtbaarheid gegeven wordt aan het toch wel erg selectieve archiefbeleid van de Nederlandse omroepen.

 

Recent heb ik me wat uitvoeriger verdiept in wat er aan VPRO-materiaal bewaard is bij B&G. Mijn indruk is dat het veruit de meest grondig gearchiveerde omroep is, deels door hun eigen inspanningen. Die 'eigen' dragers lijken op een later tijdstip gedoneerd te zijn aan B&G, zodat de gehele VPRO-collectie aldaar nu bestaat uit de combinatie van eerder door B&G gemaakte off-airs plus masters die later gedoneerd zijn door de VPRO. Wat B&G heeft heb ik niet vergeleken met het geheel aan uitgezonden programma's, maar volgens mij is VPRO-tv na pakweg 1980 grotendeels volledig. Radio ietsje minder/later, maar nog steeds zeer goed in vergelijking met andere omroepen.

 

VARA merkelijk slechter, in ieder geval grote hoeveelheden radio foetsie. Anekdotisch voorbeeld: het radioprogramma 'Uitgelicht' (interviews met cabaret- en kleinkunstmensen) waar ik rond de eeuwwisseling naar luisterde, heeft vele ontbrekende afleveringen tot het ogenblik waarop B&G in het najaar van 2001 overschakelt naar een ander opnamesysteem (overgang van DAT waaruit achteraf geselecteerd werd naar rechtstreeks op CD-R, zoals enige tijd geleden hier uitgelegd door mcmurdy). Dat voorbeeld is exemplarisch voor wel meer VARA-radio die verder ging dan alleen wat plaatjes draaien (waarvan ik kan begrijpen dat het geen archiefprioriteit heeft).

 

Ach, eigenlijk zou ik me toch eens moeten verdiepen in de officieuze archiefstatus van cabaretgerelateerde radioprogramma's. Het interesseert me toch wel. 🙂

 

 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
2 uren geleden, Minuteman zei:

Archieven worden nog steeds wel van de hand gedaan al is het meeste al weg na digitalisatie of inmiddels echt goed geconserveerd nu. Er staan nog 5 pallets videobanden op mij te wachten om op te halen in oktober die anders afgevoerd gaan worden. Daar zit ook materiaal tussen wat ik helemaal niet kan inlezen (2 inch) maar ik toch van plan ben om te redden van de stort. 

Interessant! Zeker ophalen!

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ga ik ook zeker doen, van het weekend plaats gemaakt om ze oneer te zetten.

 

2 inch is al weer even geleden inderdaad maar daar is veel materiaal mee opgenomen in de beginjaren..  

Share this post


Link to post
Share on other sites
4 minuten geleden, Minuteman zei:

Ga ik ook zeker doen, van het weekend plaats gemaakt om ze oneer te zetten.

 

2 inch is al weer even geleden inderdaad maar daar is veel materiaal mee opgenomen in de beginjaren..  

Mocht je nog wat leuk spul op Betacam/XDCAM tegenkomen, ik wil ook nog steeds eens die MCW-tapes van je lenen voor een digitalisering *) 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Richard Groothuizen zat op 29 september in het Radio 1 Journaal, nog steeds zonder koppeltekens maar wel met beeld, en dat valt hier te bewonderen: https://www.nporadio1.nl/nos-radio-1-journaal/onderwerpen/65504-2020-09-29-een-echte-koot-en-bie-encyclopedie

 

In het gesprek wordt (vanaf 3'07) ook over het archief gesproken. Een geredigeerde versie van dat stukje hieronder.

 

 

Waar kwamen de draaiboeken vandaan?

"Dat is wel een leuk verhaal. Toen ik in '87 begon, maakte je een afspraak met -toentertijd - het NOB. Dan zeiden ze 'wat kom je doen', en dan mócht je langskomen, en kon je voor 75 gulden per uur onder streng toezicht kijken in de omroeparchieven. Er werd ook gelet op wat je opschreef, want Koot & Bie waren toen heilig. Nou, dan had je een deel, maar miste je nog heel veel."  

 

Er lag in ieder geval nog wel materiaal.

"Er lagen nog wel dingen. Vijf jaar later raakte ik twee notities kwijt, en wilde ik weer langskomen bij de VARA. Die was toen gefuseerd met de VPRO [Groothuizen bedoelt wellicht het gezamenlijke gebouw, KB], en het archief was gedecimeerd. Dus ik kwam langs, en de mensen bij het archief begonnen te lachen. 'Ja, dan had je vijf jaar eerder moeten zijn.' Ik zei, 'ik bén hier vijf jaar geleden geweest, toen heb ik  notities gemaakt, maar twee dingen mis ik nu'. Later kwamen ze alsnog boven water tussen de kussens van de bank, maar ik schrok ervan hoe in de jaren negentig in Hilversum het grote weggooien begon."

 

Dat zijn de bekende verhalen dat banden werden overgespoeld en zo.

"Nou, het is nog veel erger. Tot en met '82 had je die dure Ampexbanden, en ik weet bijvoorbeeld dat de VARA nog heel veel Koot & Bie uit de VARA-tijd op 2"-Ampexbanden heeft. Die liggen op -4 opgeslagen, en er is geen geld voor. Ik heb al gezegd dat ik wel een budget heb om die banden te digitaliseren, dan kunnen we naar Koot & Bie kijken in de jaren zestig en vroege jaren zeventig, materiaal dat we nooit meer teruggekeken hebben."

 

 

Ik vind het zelf een beetje moeilijk het bovenstaande te rijmen met mijn beperkte kennis over de Nederlandse archiefgeplogenheden. Koot & Bie is vrij uitvoerig gedocumenteerd en gearchiveerd, en ooit (jaar of vijftien geleden, schat ik) ben ik zelfs ergens een oproep tegengekomen voor K&B-materiaal waarvan bekend is dat het niet in de archieven zit (als ik het me goed herinner gaat het dan vooral om een cursus Esperanto voor Teleac en een lange thema-avond voor de VPRO). Ik weet niet goed hoe zoiets in overeenstemming gebracht kan worden met het verhaal dat bij de VARA, toch een voor de hand liggend aanspreekpunt, niet gedigitaliseerd materiaal zou liggen van Hadimassa (want over wat anders kan het moeilijk gaan). Hadimassa is een van die bekende titels waarbij doorheen de decennia geregeld is teruggegrepen naar de beperkte hoeveelheid bewaard materiaal, en het zou bepaald verrassend zijn als al die tijd uitzendingen bij de VARA gelegen zouden hebben waar niets mee gebeurde terwijl men nog maar eens de partyrobot uitzond. Enfin, intrigerende uitspraken van Groothuizen in ieder geval.

Edited by Koen

Share this post


Link to post
Share on other sites

Son of a 😮... Dank, Koen, voor deze uitgeschreven quote!

 

Het is écht van de ratten bezeken dit. Dat er in de jaren 90 inderdaad alsnog gewist werd uit ruimtegebrek, dat is helaas iets dat me in de afgelopen jaren duidelijk is geworden maar ik niet geheel zwart op wit naar buiten kon of wilde brengen; ik wil niet de brenger van slecht nieuws hoeven zijn, en al helemaal niet ongefundeerd of zonder daadwerkelijk bewijs.

 

Dat bewijs is er nu. Samen met de duizenden 'wisbonnen' die in Hilversum nog rondslingeren met een datum van vernietiging.

 

Ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat je niet ÁLLES kan of moet willen bewaren, maar het zet wel vraagtekens bij de duizenden afleveringen van Lingo uit de latere TROS-jaren die keurig weggeschreven staan. _O-

Share this post


Link to post
Share on other sites
On 10/1/2020 at 5:28 AM, Koen said:

Ik vind het zelf een beetje moeilijk het bovenstaande te rijmen met mijn beperkte kennis over de Nederlandse archiefgeplogenheden. Koot & Bie is vrij uitvoerig gedocumenteerd en gearchiveerd, en ooit (jaar of vijftien geleden, schat ik) ben ik zelfs ergens een oproep tegengekomen voor K&B-materiaal waarvan bekend is dat het niet in de archieven zit (als ik het me goed herinner gaat het dan vooral om een cursus Esperanto voor Teleac en een lange thema-avond voor de VPRO). Ik weet niet goed hoe zoiets in overeenstemming gebracht kan worden met het verhaal dat bij de VARA, toch een voor de hand liggend aanspreekpunt, niet gedigitaliseerd materiaal zou liggen van Hadimassa (want over wat anders kan het moeilijk gaan). Hadimassa is een van die bekende titels waarbij doorheen de decennia geregeld is teruggegrepen naar de beperkte hoeveelheid bewaard materiaal, en het zou bepaald verrassend zijn als al die tijd uitzendingen bij de VARA gelegen zouden hebben waar niets mee gebeurde terwijl men nog maar eens de partyrobot uitzond. Enfin, intrigerende uitspraken van Groothuizen in ieder geval.

Is hun VARA-tijdperk even goed uitgeplozen als hun VPRO-tijdperk? Ik ben niet goed genoeg op de hoogte om daar iets van te zeggen.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Lingo was me ook al eens opgevallen. 🙂 Het mag blijven bestaan hoor, maar voor buitenstaanders komt 'dit wel, dat niet' soms wat raadselachtig over.

 

Ik ben er ook niet uitgebreid van op de hoogte in hoeverre het Koot & Bie-verleden doorploegd is, ik stel alleen als buitenstaander vast dat de heren bovengemiddeld veel zorg dragen voor hun verleden en dat er met dat materiaal ook nog eens geregeld wat gebeurt (de bekende Boekenweekcompilaties, af en toe een DVD, het Youtubekanaal). Ik kan me moeilijk voorstellen dat er een lijn in het zand getrokken wordt op het ogenblik dat ze van de VARA naar de VPRO gaan en dat alles wat ervoor komt hen totaal niet zou interesseren.

 

Zoals gebruikelijk zit je als buitenstaander met het gegeven dat de beschikbare info weinig concreet is. Groothuizen zegt dat de VARA 'heel veel' Koot & Bie op 2" heeft. Hoeveel is heel veel? En in hoeverre komt het materiaal dat bij de VARA zou liggen overeen met wat er bij B&G bekend is?

 

Ter referentie, de onvolpezen site kootenbie,nl vermeldt dat Koot en Bie tot 1972 meewerkten aan volgende programma's. Voor reeksen met een redelijk aantal afleveringen heb ik er even de omroep bijgezocht.

31 afleveringen van Hadimassa (VARA)

17 afleveringen van Fanclub/Fenklup (VARA)

3 afleveringen van Mies-en-scène (VARA)

2 afleveringen van Yin Yang

1 aflevering van Puntje puntje puntje

11 afleveringen van Zomaar een zomeravond (VARA)

12 afleveringen van Levende filosofie (Teleac)

1 aflevering van Het kind van de tsaar (tv-drama)

1 aflevering van Hoe het ook kan

1 aflevering van Hoe laat is het nou

22 afleveringen van Esperanto (Teleac)

1 aflevering van Ein Hit für Deutschland

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ik heb wel wat van ze op video, veelal Betamax, maar ik dacht dat dit allemaal al lang en breed op dvd was en dus totaal oninteressant om wat mee te doen.

Ook een zooi Keek op de week op VHS, volgens mij boeit ook niemand dat.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ik zou zeggen van wel hoor. 't Is materiaal dat relatief veel opgenomen lijkt te zijn, maar zoals gebruikelijk wat minder courant naarmate de opnames ouder zijn. Die programma's circuleren ook wel: toen ik een paar jaar geleden eens een zo compleet mogelijke collectie bij elkaar probeerde te krijgen, had iemand zo goed als alles op Youtube gezet. Grosso modo: jaren zeventig via (klaarblijkelijk) bij B&G aangekochte bestanden, eerste helft jaren tachtig via niet altijd even complete off-airs, en daarna off-airs die gelukkig wel compleet waren.

 

Ik heb zelf vorige maand nog een aantal Keeks uit '89 en '91 gedigitaliseerd... had ik al wel, maar dit was een upgrade (daarom ook dat ik nu pas aan banden toekwam die hier al vijf jaar liggen). Ik geloof dat het de bedoeling is om mettertijd alles op het officiële YT-kanaal te plaatsen, wat toch al betere kwaliteit zou moeten geven dan de inspanningen van de meeste amateurliefhebbers... maar dan is het nog maar 480p, deinterlaced en aan een matige bitrate. Kijk ik toch liever naar een keurig gedigitaliseerde VHS. 

 

Helaas is Koot en Bie slechts zeer fragmentarisch commercieel uitgebracht. Er is een tiendelige DVD-reeks van kort na de millenniumwissel (die een VHS-reeks uit de tweede helft van de jaren negentig spiegelt) met fragmenten en een handjevol volledige programma's, de meeste (alle?) Boekenweekcompilaties zijn op DVD uitgebracht en een paar jaar geleden nog zijn tien langere afleveringen uit de jaren tachtig integraal op DVD uitgebracht. Daarnaast nog wat verdwaalde losse flodders (enkele video's uit de jaren tachtig, 'Een gebaar', 'Gala van het Gouden Hoofd') maar alles samen toch een zeer beperkte greep uit de honderden afleveringen. Een grote K&B-fan die ik ken heeft van een van de heren bij een signeersessie vernomen dat ze zelf kwaliteitsbedenkingen hebben bij het idee álles uit te brengen... ik vind het jammer.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ik heb zelf niet echt iets met van Kooten en de Bie, maar juist meer met het werk van Spaan & Vermeegen (tot ze voetbal gingen doen), daar is ook ongelooflijk weinig van uitgebracht, alleen die 2 dvd's. En er is lastig aan te komen, omdat er nogal typische figuren zijn die wel alles hebben.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ik heb het ook niet. Zijn met hun niet-sportwerk ook wel vroeger gestopt dan Koot & Bie, nee? Wat ik van dat laatste duo op VHS ben tegengekomen is ook vooral van de latere jaren.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Pisa begon in 1982 met Pisa, of wat er scheef zat deze week.

Die 2 in 1990 was het laatste programma dat niet over voetbal ging. Dit was meer een soort sitcom.

 

Vanaf eind 1990 zijn ze met Die 2 Speciaal begonnen en dat was alleen maar voetbal. Vanaf dit is mijn interesse compleet vervallen.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Restore formatting

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.


×